Verse zuivel
De Gelder; begonnen als zuivelmakerij
Zuivel is ontzettend veelzijdig. Het kan het eerste zijn dat u ’s ochtends eet, of het laatste voordat u slapen gaat. En ook alle eetmomenten tussendoor kunt u genieten van zuivel: een bruine boterham met kaas, een glas melk…
Bijna iedereen lust wel zuivel, juist omdat de smaken zo uiteenlopend zijn. Vla of yoghurt, boter en kaas, slagroom of kwark. Het lijken soms tegenhangers in smaken, maar de basis is altijd: verse melk.
Ambachtelijke zuivelbereiding
Zoals u hier kunt lezen, is het succesverhaal van De Gelder begonnen met de bereiding van verse zuivelproducten van melk van eigen koeien. We maakten veel verschillende zuivelproducten zoals vla, karnemelk, kwark, diverse soorten (vruchten)yoghurt en echte boeren roomboter. Vooral onze volle, heerlijk zoete vla was favoriet in menig huishouden en wordt nog altijd gemist nu deze niet meer gemaakt wordt. Met het groeien van de kaasmakerij, verdween de zuivelproductie in de loop der jaren naar de achtergrond. Sinds 2023 wordt er geen vla, yoghurt en kwark meer gemaakt en sinds 2025 maken we ook geen eigen karnemelk, boter en melk meer. Daarmee is de zuiveltak van De Gelder verleden tijd en ligt de focus volledig op de productie van kwaliteitskaas
In onze boerderijwinkel vindt u nu de heerlijke boerenzuivel van Maargies Hoeve
De keuze om te stoppen met het bereiden van verse zuivel hebben we gemaakt om ons volledig te kunnen focussen op het maken van de allerlekkerste kazen. Om onze klanten in de boerderijwinkel wel heerlijke boerenzuivel te blijven bieden van vergelijkbare kwaliteit, zijn we op zoek gegaan naar een leverancier die zuivelproducten kan leveren die zo dicht mogelijk bij de smaak en kwaliteit liggen als u van ons gewend bent. We zijn dan ook trots op de heerlijke zuivellijn van de Maargies Hoeve in onze koelvitrine.
Een gesloten hoofdstuk...
Toch vinden we het leuk om u mee te nemen in dit stukje geschiedenis van het bedrijf
Karnemelk & Roomboter
Tot medio 2025 maakten we bij De Gelder nog karnemelk en roomboter, met als basis volle verse melk van eigen koeien. De melk werd eerst gepasteuriseerd en daarna aangezuurd door toevoeging van melkzuurbacteriën. Vervolgens werd de melk 36 uur lang op een constante temperatuur van 20 C° gehouden. Zo ontstond een wat zure, lobbige melk.
Deze melk werd vervolgens gekarnd (door hard te roeren) waardoor de vetten samenklonteren. Deze melkvetklontjes komen dan in een laagje boven drijven. Het onderste, zure deel is de karnemelk. Het bovenste vette deel is, nadat het gewassen werd met koud water, pure roomboter.
Ambachtelijke yoghurt
Yoghurt is een gefermenteerd zuivelproduct. Bij de fermentatie van yoghurt zetten melkzuurbacteriën de melksuikers (lactose) grotendeels om in melkzuren, waardoor yoghurt lichter verteerbaar is dan zuivelproducten waar de lactose nog wel in zit.
Op onze zuivelboerderij maakten wij yoghurt en kwark van volle melk die niet werd afgeroomd of gehomogeniseerd, zoals dat in de fabriek vaak wel wordt gedaan.
Roer- en standyoghurt
Roeryoghurt wordt bereid in een grote ketel, waarin de melk fermenteert op de gewenste temperatuur. Voordat de roeryoghurt afgevuld wordt in flessen, wordt de yoghurt een paar keer goed doorgeroerd. Hierdoor krijgt de yoghurt een mooie gladde structuur en is goed schenkbaar. Standyoghurt wordt daarentegen warm afgevuld en fermenteert in de fles. Hierdoor krijgt standyoghurt een mooie dikke structuur.
In het huidige assortiment van de winkel vindt u roeryoghurt van Maargies Hoeve en Ommelanden Zuivel, en standyoghurt (Yogarde) van Ommelanden Zuivel.
Kwark = hele jonge kaas
Kwark maken duurt drie dagen. Het is eigenlijk hetzelfde proces als het kaasmaken. Kwark is in feite een hele verse en zachte kaas.
Hoe wij kwark maakten
We lieten de melk eerst een paar uren aanzuren met melkzuurbacteriën. Daarna voegden we stremsel toe om de melk dikker te laten worden. Deze massa deden we in een katoenen zak (kaasdoeken) die we ophingen om de wei uit te laten lekken. Daarna deden we de kwark of jonge kaas in een pan om het wat gladder van structuur te maken. We haalden er niets uit, en we voegden ook niets toe. De pure kwark kreeg van ons tijd om natuurlijk te rijpen en werd niet, zoals in de industrie, binnen een paar minuten in de centrifuge gemaakt. Lekker puur!
Boeren vla
Naast de aangezuurde producten maakten we ook heerlijke, zoete vla. Vla is beslist een Nederlands product. Het woord vla is waarschijnlijk afkomstig van het Limburgse woord ‘vlaai’. Het dikke, puddingachtig zuivelproduct is dankzij de zoete smaak favoriet in vele huishoudens.
Bij de volle vla die wij maakten, werden alle vetten behouden, dit gaf onze vla meer smaak dan de reguliere vla die te koop is in de supermarkt. Bij vla die in de fabriek wordt gemaakt, worden vaste percentages vet en eiwitten aangehouden, zodat ieder pak precies hetzelfde smaakt. De vla van De Gelder wordt nog altijd gemist en nog regelmatig vragen klanten of onze vla écht niet meer terug komt omdat ze nooit meer zulke lekkere vla hebben gehad.